Internetgebruik en huwelijksgeluk

Al sinds het vroege begin van het Internet zijn de meningen verdeeld over de gevolgen van Internetgebruik voor sociale relaties. Een omvangrijke eerste studie (onderdeel van de zgn. Homenet studies van Kraut en collega’s) vond dat intensief gebruik van Internet samenhangt met meer eenzaamheid en minder communicatie binnen de familie. Latere studies wezen erop dat dit deels te maken had met de nieuwheid en de (minder sociale) aard van het Internet rond het midden van de jaren ’90. Ook nu is er nog steeds veel debat, zie recent bv. Sherry Turkle’s boek Alone Together, of de discussie naar aanleiding van de uitspraken van koningin Beatrix in haar kersttoespraak van 2009.

Een consistente bevinding in de academische literatuur over Internetgebruik is dat Internetgebruik kwalijke gevolgen heeft wanneer de gebruiker het eigen gebruik niet in de hand heeft en steeds meer tijd online doorbrengt dan hij/zij zelf wenselijk acht. Compulsief Internetgebruik wordt dat wel genoemd, o.a. door Gert-Jan Meerkerk in zijn dissertatie. Het gaat dan niet zozeer om hoeveel iemand het Internet gebruikt, maar vooral over de vraag of iemand het eigen Internetgebruik goed in de grip heeft. Uit het onderzoek van Meerkerk blijkt dat compulsief Internetgebruik vooral voorkomt bij het gebruik van Internet voor gaming, online erotica en sociale interactie. Bovendien hangt het samen met een laag welbevinden.

Deze maand heb ik samen met Catrin Finkenauer en Linda Muusses een onderzoek gepubliceerd in Human Communication Research over de samenhang van compulsief Internetgebruik met huwelijksgeluk. We begonnen het onderzoek met het idee dat we door de mogelijkheden van Internet veel beter dan voorheen in staat zijn om relaties te onderhouden met diegenen die zich niet in dezelfde ruimte bevinden, maar dat dit af zou kunnen doen aan de kwaliteit van de communicatie met degenen die wel in dezelfde ruimte zijn. Denk maar eens aan een treincoupe waar iedereen druk in de weer is met een mobiel apparaat. En denk aan een woonkamer waar iedereen naar zijn eigen scherm kijkt.

In ons onderzoek werden het huwelijksgeluk en het compulsief Internetgebruik van 199 pasgetrouwde stellen gedurende een aantal jaren gevolgd (als onderdeel van een veel omvangrijker project over Huwelijk en welzijn). We vonden een negatieve samenhang van allerlei indicatoren van huwelijksgeluk met compulsief Internetgebruik. Compulsieve Internetgebruikers rapporteren een lagere relatiekwaliteit, minder commitment aan de relatie, minder passie en intimiteit, en meer conflict. Ze voelen zich meer uitgesloten in de relatie en delen minder met hun partner. We vinden verder dat het niet gaat om de frequentie van het Internetgebruik, maar om het compulsieve karakter ervan.

Een belangrijke vraag is wat eerst komt: compulsief Internetgebruik of een lage relatiekwaliteit. Het onderzoek wijst in de richting dat compulsief Internetgebruik voorafgaat aan een lage relatiekwaliteit. Dat betekent niet per se dat compulsief Internetgebruik de oorzaak is van minder huwelijksgeluk, maar het is wel een belangrijke aanwijzing voor een dergelijke conclusie. Dit roept nieuwe vragen over wat deze compulsieve Internetgebruikers online doen en welk facet van het Internetgebruik ervoor zorgt dat ze minder gelukkig worden in hun huwelijk.

Inmiddels zijn al weer nieuwe data binnengekomen waarmee we verder kunnen kijken dan de twee onderzoeksrondes waarop het artikel is gebaseerd. We kunnen dan nagaan welk type Internetgebruik een rol speelt in het afnemen van huwelijksgeluk. Het is goed voor te stellen dat online erotica en het communiceren met onbekenden hier van belang zijn. We willen ook weten of het binnen één partner plaatsvindt, of dat de relatiepartner hier iets van mee krijgt. In het onderzoek dat we nu hebben gepubliceerd wijst alles erop dat dit proces zich afspeelt binnen één van beide partners, en niet overslaat op de ander. Maar het is goed voorstelbaar dat na verloop van tijd ook de relatiepartner minder tevreden wordt. Wordt vervolgd dus.

Dit bericht is geplaatst in Communicatiewetenschap, Onderzoek, Social media met de tags , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *